Wyjazd szkoleniowy do Lublina

W POSZUKIWANIU STRUKTUR

„Dlaczego myśl nie powraca do miejsc obfitości? Do pejzażu nasyconego? Mogę sobie wyobrazić, że dusza potrzebuje ukojenia. Że pustka jest jak bezmiar wód, z których niegdyś wyszliśmy na brzeg. Bezpowrotnie.” Andrzej Stasiuk, Wschód

Architektura, którą mieliśmy przyjemność oglądać podczas marcowego wyjazdu naukowo-badawczego do Lublina to architektura tła, będąca ramą przestrzenną dla zachodzących w niej zdarzeń. Proste w swoim wyrazie budynki są niczym wrażliwe naczynia na toczące się wokół nich życie, a poszanowanie dla kontekstu miejsca objawia się w funkcji jaką pełnią na tle miasta i jakie wartości do niego wnoszą. Galeria handlowa (Lublin, proj. Stelmach i Partnerzy) pod postacią ogólnodostępnych tarasów z widokiem na miasto czy Stary Teatr (Lublin, proj. Autorskie Biuro Architektury) otwierający swoje wnętrze na sąsiadujące uliczki to budynki, w których brak obfitości formy jest motorem ludzkich zachowań i interakcji. Można sobie wyobrazić, że na Tarasach Zamkowych w ciepłe dni kwitnie miejskie życie niezwiązane z komercyjną funkcją obiektu a wokół budynku Teatru gromadzą się ludzie, którzy przez otwarte na scenę okna i zewnętrzne nagłośnienie mogą niespodziewanie zostać częścią widowni. Pomimo swoich zamkniętych funkcji budynki otwierają się na społeczność stając się ważnymi punktami w miejskiej tkance.

Architektura prof. Bolesława Stelmacha, której doświadczaliśmy zarówno w Warszawie (Szucha Premium Offices, Rozbudowa Sejmu RP) jak i Lublinie (Centrum Spotkania Kultur, Zamkowe Tarasy) to gra proporcji, rytmu, świtała i cienia. Ukoronowaniem naszej podróży po obiektach powstałych na deskach lubelskiej pracowni było Centrum Spotkań Kultur, które z zewnątrz proste w formie, skoncentrowane w sobie, wewnątrz zdaje się być pewną rozciągłością, swobodnie ukształtowaną strukturą, stworzoną z licznych elementów ją definiujących. Konsekwencja w kształtowaniu formy architektonicznej (tak charakterystyczna dla prof. Bolesława Stelmacha) zauważalna była w każdym detalu – bardzo świadoma decyzja architekta o zdjęciu osłon z mechanizmów samozamykaczy zamontowanych na drzwiach w budynku CSK wpisała się w ideę projektanta o „szczerości” zastosowanych materiałów. Na myśl nasuwa się zdanie szwajcarskiej artystki Meret Oppenheim: „Każda idea potrzebuje swojej formy, aby mogła być skuteczna.” Architekt dzięki swojemu bezkompromisowemu podejściu uzyskał przestrzeń o bardzo silnym wyrazie i spójnej formie. Niemal brutalistyczny charakter budynku złamany został fakturą młotkowanego betonu oraz (tylko z pozoru) zniszczonych cegieł. Światło spływające przez świetliki po ścianach wewnętrznej struktury wydobywa piękno ze współczesnych materiałów, które zazwyczaj chowane są pod szczelną warstwą wykończenia. W powieści Niewidzialne miasta Italo Calvino zauważa: „Z rzadka oko zatrzymuje się na jakimś przedmiocie, a dzieje się to wówczas, kiedy rozpoznaje w nim znak innej rzeczy: ślad na piasku mówi o przejściu tygrysa, mokradła zapowiadają podziemne źródło, a kwiat chińskiej róży zwiastuje koniec zimy.” Analogiczne odczucia budzą surowe ściany w budynkach prof. Stelmacha. Niecodzienna faktura przywołuje obraz robotników, którzy precyzyjnie wydobywają z surowego betonu i cegieł niemalże rzeźbiarską formę.

Wyjazd naukowo-badawczy do Lublina zrealizowany przez SARP Oddział Olsztyn miał miejsce w dniach 28-31.03.2019r. a trasa obejmowała miasta: Warszawa - Kazimierz Dolny – Lublin. Wielkie podziękowania dla kol. Ewy Rombalskiej, Anny Kulińskiej oraz Agnieszki Mogielnickiej za zaangażowanie w organizację wyjazdu oraz dla naszych partnerów: Soprema, Aliplast oraz Finishparkiet.

Program szkolenia obejmował:
•    Szucha Premium Offices, Warszawa, proj. Stelmach i Partnerzy, prezentacja: dr. hab. arch. Bolesław Stelmach
•    Rozbudowa Sejmu RP, Warszawa, proj. Stelmach i Partnerzy, prezentacja: dr. hab. arch. Bolesław Stelmach
•    Siedziba SARP Warszawa, prezentacja: prezes SARP Mariusz Ścisło i sekretarz generalny SARP Marek Szeniawski
•    Dom Architekta, Kazimierz Dolny
•    Teatr Stary, Lublin, proj. Autorskie Biuro Architektury, prezentacja: arch. Andrzej Kasprzak
•    Siedziba firmy Aliplast, Lublin
•    Centrum Spotkania Kultur, Lublin, proj. Stelmach i Partnerzy, prezentacja: arch. Sławomir Kłos
•    Zamkowe Tarasy, Lublin, proj. Stelmach i Partnerzy, prezentacja: arch. Zbigniew Wypych
•    Stare Miasto w Lublinie
•    Budynek biurowy Orion, Lublin, proj. Bieńkowski Lis Mierzwa Architekci, prezentacja: arch. Jacek Bieńkowski
•    Wydział Biotechnologii KUL, Lublin, proj. Bieńkowski Lis Mierzwa Architekci, prezentacja: arch. Paweł Mierzwa
•    Siedziba SARP Lublin i OLIA, prezentacja: arch. Bartek Kożuchowski - Prezes SARP Oddział w Lublinie
•    Wydział Informatyki UMCS, Lublin, proj. Biuro Architektoniczne Plewa, prezentacja: arch. Mariusz Plewa

Stanisław Zygmunt Sosak
SARP Oddział Olsztyn